ประวัติส่วนพระองค์

    สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระนามเดิมว่า หม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ กิติยากร เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2475 ณ บ้านของ พลเอก เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ พระอัยกาฝ่ายพระราชมารดา
ทรงเป็นพระธิดาองค์ใหญ่ของ พลเอก พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นจันทบุรีสุรนาถ (หม่อมเจ้านักขัตรมงคล กิติยากร) กับ หม่อมหลวงบัว กิติยากร พระนาม “สิริกิติ์” พระราชทานโดย สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ในรัชกาลที่ 7 มีความหมายว่า “ผู้เป็นศรีแห่งราชสกุลกิติยากร”
    พระองค์ทรงเติบโตในครอบครัวที่มั่นคงและให้ความสำคัญต่อการศึกษา ได้เริ่มศึกษาชั้นอนุบาลที่โรงเรียนราชินี เมื่อพุทธศักราช 2483 ย้ายไปศึกษาชั้นประถมและมัธยมที่โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์ นอกจากการศึกษาตามหลักสูตรปกติแล้ว พระองค์ได้ศึกษาเพิ่มเติมด้านภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส และเปียโน พร้อมทั้งทรงได้รับการอบรมด้านวัฒนธรรม ศิลปะ และมารยาทชั้นสูงตามแบบพระราชวงศ์

    ต่อมาในปี พ.ศ. 2493 ได้ทรงเข้าพระราชพิธีราชาภิเษกสมรสกับ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ณ วังสระปทุม เมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2493 โดยมี สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ทรงเป็นประธานในพิธี และในวันบรมราชาภิเษกของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 พระองค์ทรงได้รับการสถาปนาเป็น สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินี

    ภายหลังจากนั้น พระองค์ได้ทรงประกอบพระราชกรณียกิจในราชสำนักอย่างต่อเนื่อง ทั้งในด้านการส่งเสริมวัฒนธรรม การอนุรักษ์ศิลปวัตถุ การสาธารณประโยชน์ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนจนเป็นที่ประจักษ์

 

พระราชกรณียกิจสำคัญ

     พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ครอบคลุมหลากหลายด้าน ทั้งการพัฒนาอาชีพ อนุรักษ์ธรรมชาติ การแพทย์ การศึกษา และการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยสามารถสรุปได้ดังนี้

1.ด้านส่งเสริมศิลปาชีพ

     พระองค์ทรงเป็นผู้ก่อตั้ง มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อปี พ.ศ. 2519 เพื่อช่วยเหลือราษฎรในชนบทให้มีอาชีพเสริม สร้างรายได้ และรักษาภูมิปัญญาท้องถิ่น เช่น การทอผ้าไหม การจักสาน และงานหัตถกรรมพื้นบ้าน พระองค์ทรงส่งเสริมให้พัฒนาคุณภาพสินค้าให้ได้มาตรฐานระดับสากล จนเป็นที่ยอมรับทั้งในและต่างประเทศ
ต่อมาได้ทรงก่อตั้ง โรงฝึกศิลปาชีพสวนจิตรลดา ในปี พ.ศ. 2520 ซึ่งต่อมาได้รับการยกระดับเป็น สถาบันสิริกิติ์ ในปี พ.ศ. 2553 เพื่อเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และเผยแพร่ผลงานศิลปหัตถกรรมไทยอย่างกว้างขวาง

2.ด้านอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

     พระองค์ทรงเล็งเห็นถึงความสำคัญของการรักษาทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะป่าไม้และต้นน้ำลำธาร จึงทรงส่งเสริม “โครงการป่ารักน้ำ” เพื่อฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของผืนแผ่นดินและรักษาสมดุลของระบบนิเวศ พระองค์ยังทรงมีพระราชดำรัสย้ำถึงความสำคัญของ “แผ่นดินแม่” อันเป็นต้นกำเนิดของความมั่นคงทางอาหารและชีวิตของประชาชนไทย

3.ด้านการสาธารณสุขและสังคม

     พระองค์ทรงก่อตั้ง หน่วยแพทย์พระราชทาน เพื่อให้บริการทางการแพทย์แก่ประชาชนในพื้นที่ห่างไกล โดยเฉพาะกลุ่มผู้ด้อยโอกาส ทรงเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรและเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ทุรกันดารอยู่เสมอ พระราชกรณียกิจด้านสาธารณสุขยังรวมถึงการสนับสนุนโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิต สวัสดิการสังคม และการลดความเหลื่อมล้ำของประชาชนทั่วประเทศ

4.ด้านการศึกษาและเยาวชน

     พระองค์ทรงให้ความสำคัญกับการศึกษา โดยเฉพาะการสร้างโอกาสให้เยาวชนในชนบทและครอบครัวยากจน ผ่าน โครงการทุนการศึกษา เช่น ทุนพระราชทานช่วยเหลือการศึกษาเด็กยากจน และโครงการส่งเสริมทักษะด้านศิลปะ วัฒนธรรม และวิชาชีพ เพื่อพัฒนาเยาวชนให้เติบโตเป็นคนดี มีคุณภาพ และสามารถพัฒนาสังคมได้อย่างยั่งยืน

5.ด้านการสนับสนุนงานราชการและความมั่นคง

     นอกจากพระราชกรณียกิจเพื่อประชาชนแล้ว พระองค์ยังทรงสนับสนุนกำลังพล ข้าราชการ ทหาร และตำรวจ เพื่อเสริมสร้างขวัญกำลังใจแก่ผู้ปฏิบัติหน้าที่ปกป้องประเทศ และทรงร่วมอนุเคราะห์กิจกรรมสาธารณกุศลของหน่วยงานภาครัฐมาโดยตลอด

 

ผลงานและเกียรติยศ

    พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ ทรงแผ่กว้างในทุกมิติ ทั้งสังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อม ส่งผลให้พระองค์ได้รับการยกย่องในระดับชาติและนานาชาติ

• โครงการพัฒนาศิลปาชีพและการฟื้นฟูหัตถกรรมพื้นบ้าน

     พระองค์ทรงริเริ่ม มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ (SUPPORT Foundation) เพื่อสร้างอาชีพเสริมแก่ราษฎรชนบท และฟื้นฟูภูมิปัญญาหัตถกรรมไทย เช่น การทอผ้าไหม จักสาน และงานเครื่องประดับพื้นบ้าน โครงการนี้ขยายผลสู่ศูนย์ฝึกและเครือข่ายการจำหน่ายทั่วประเทศ ทำให้ชุมชนมีรายได้และความภาคภูมิใจในศิลปวัฒนธรรมของตนเอง

• การอนุรักษ์ผ้าและการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ผ้า

     ตามพระราชดำริ ได้มีการจัดตั้ง พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ (Queen Sirikit Museum of Textiles) เพื่อรวบรวม อนุรักษ์ และเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับผ้าไทย ตั้งแต่ผ้าในราชสำนักจนถึงผ้าพื้นบ้าน เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และแรงบันดาลใจแก่ช่างและนักออกแบบรุ่นใหม่

• การพัฒนาชนบทและการส่งเสริมสิทธิสตรี

     พระองค์ทรงทุ่มเทในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยเฉพาะสตรีในชนบท ผ่านโครงการพัฒนาอาชีพและการฝึกทักษะต่าง ๆ เพื่อสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจและความเข้มแข็งของครอบครัว

•  การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ

     พระองค์ทรงเป็นผู้นำในการรณรงค์ให้ประเทศไทยตระหนักถึงความสำคัญของความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งในป่าชายเลน พื้นที่ภูเขา และแหล่งน้ำธรรมชาติ ทรงสนับสนุนงานวิจัยด้านสิ่งแวดล้อมและการเพาะพันธุ์สัตว์ป่า เพื่อคืนสมดุลให้กับระบบนิเวศไทย

• รางวัลและเกียรติยศในระดับนานาชาติ

พระองค์ทรงได้รับรางวัลและเครื่องราชเกียรติยศมากมาย อาทิ

• เหรียญเซเรส (Ceres Medal) จากองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) พ.ศ. 2522 เพื่อยกย่องพระกรณียกิจด้านการพัฒนาสตรีและประชาชนในชนบทให้มีรายได้ นำไปสู่การยกระดับทางเศรษฐกิจและสวัสดิการสังคม 
• เหรียญที่ระลึกขององค์การยูนิเซฟ (UNICEF) ​​ในปี พ.ศ. 2524 เพื่อยกย่องพระราชกรณียกิจอันเปี่ยมด้วยพระเมตตาและพระราชจริยวัตรอันงดงามของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงอุทิศพระองค์เพื่อสวัสดิภาพของเด็ก
• รางวัลจากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) เหรียญทองโบโรพุทโธ ในฐานะทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจอนุรักษ์และพัฒนางานศิลปหัตถกรรม  พ.ศ. 2535
• และรางวัลเชิดชูเกียรติจากองค์กรด้านสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศอีกหลายรายการ
  
  

• เกียรติยศทางวิชาการ

พระองค์ยังทรงได้รับ ปริญญากิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยทั้งในประเทศและต่างประเทศจำนวนมาก เพื่อยกย่องพระปรีชาสามารถและพระวิสัยทัศน์ในด้านการพัฒนา การส่งเสริมสิทธิสตรี และการอนุรักษ์วัฒนธรรมไทย

   พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้สร้างคุณูปการอันใหญ่หลวงต่อประเทศชาติ ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อม ผลงานทุกด้านสะท้อนถึงพระวิริยะอุตสาหะ ความเมตตา และความมุ่งมั่นในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างแท้จริง

    ด้วยพระปรีชาสามารถและพระทัยที่เปี่ยมด้วยความรักต่อแผ่นดิน พระองค์จึงทรงเป็นที่เคารพรักของพสกนิกรชาวไทย และได้รับการยกย่องจากนานาประเทศ

 

    เป็นอย่างไรกันบ้าง? หวังว่าหลังอ่านบทความนี้แล้ว น้อง ๆ จะได้เรียนรู้เกี่ยวกับประวัติและพระปรีชาสามารถของ “สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ฯ” กันมากขึ้นนะ 

    สำหรับใครที่กำลังมองหาที่ติวตัวต่อตัว หรือมีข้อสงสัยเพิ่มเติมก็มาปรึกษาพี่ TUTOR VIP ได้นะ พี่ ๆ ยินดีให้คำปรึกษาเสมอ

   บทความต่อไป TUTOR VIP จะมาแนะนำอะไรอีกนั้น ฝากติดตามกันด้วยนะ

 

ด้วยความร่วมมือของ TUTOR-VIP X Clearnote Thailand