คำทับศัพท์ คืออะไร?

    คำทับศัพท์ คือ คำที่รับจากภาษาต่างประเทศมาใช้ในภาษาไทย โดยใช้วิธีการถอดอักษรและถ่ายเสียงให้ใกล้เคียงกับภาษาต้นฉบับมากที่สุด 

    ในภาษาไทยมีการใช้คำทับศัพท์อย่างแพร่หลาย ทั้งจากภาษาอังกฤษ, ภาษาจีน, ภาษาฝรั่งเศส, ภาษาเยอรมัน, ภาษาญี่ปุ่น เป็นต้น โดยเฉพาะคำทับศัพท์ที่มาจากภาษาอังกฤษ เช่น เกม, วิดีโอ, อินเทอร์เน็ต, ไวไฟ, เค้ก, ช็อกโกเลต ​​ เป็นต้น

    ในบทความนี้จะสรุปในส่วนของหลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาอังกฤษ ที่ทางสำนักงานราชบัณฑิตยสภาได้กำหนดไว้ จะมีหลักเกณฑ์อะไรบ้างไปดูในส่วนถัดไปกันเลย

 

หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาอังกฤษ

 

หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาอังกฤษ มีดังนี้

1. สระ ให้ถอดตามการออกเสียงในพจนานุกรมภาษาอังกฤษ โดยเทียบเสียงสระในภาษาไทย เช่น ee เทียบได้กับ สระอี, ur เทียบได้กับ สระเออ เป็นต้น

2. พยัญชนะ ให้ถอดเป็นพยัญชนะตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด เช่น ตัว b ใช้ บ, ตัว ch ใช้ ช เป็นต้น

3. การใช้เครื่องหมายทัณฑฆาต แบ่งเกณ์การใช้เป็น 3 รูปแบบ ดังนี้

• • 3.1 พยัญชนะตัวที่ไม่ออกเสียงในภาษาไทย ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับไว้ เช่น ฮอร์น (Horn), วินด์เซอร์ (Windsor)
  • 3.2 คำหรือพยางค์ที่มีพยัญชนะตามมาหลายตัว ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้บนพยัญชนะที่ไม่ออกเสียงตัวสุดท้ายแต่เพียงแห่งเดียว เช่น โอค็อตสก์ (Okhotsk), แบเร็นตส์ (Barents)
  • 3.3 คำหรือพยางค์ที่มีพยัญชนะไม่ออกเสียงอยู่หน้าตัวสะกด ที่ยังมีพยัญชนะตามหลังมาอีก ให้ตัดพยัญชนะตัวที่อยู่หน้าตัวสะกดออก และใส่เครื่องหมายทันฑฆาตไว้บนพยัญชนะตัวสุดท้าย เช่น เวิลด์ (World), เฟิสต์ (First)

4. การใช้ไม้ไต่คู้ แบ่งเกณ์การใช้เป็น 2 รูปแบบ ดังนี้

• • 4.1 เพื่อให้แตกต่างจากคำไทย เช่น ล็อก (log)
  • 4.2 เพื่อช่วยให้ผู้อ่านแยกพยางค์ได้ถูกต้อง เช่น โอค็อตสก์ (Okhotsk)

5. การใช้เครื่องหมายวรรณยุกต์ โดยปกติแล้วการเขียนคำทับศัพท์ไม่จำเป็นต้องใส่วรรณยุกต์ ยกเว้นกรณีที่คำนั้นมีเสียงซ้ำกับคำไทย เช่น โค้ก (Coke), โคม่า (Coma)

6. พยัญชนะซ้อน (Double Letter) คำที่มีพยัญชนะซ้อนเป็นตัวสะกด หากเป็นศัพท์ทั่วไปให้ตัดออกตัวหนึ่ง เช่น ฟุตบอล (Football)

ในกรณีที่เป็นศัพท์วิชาการหรือคำศัพท์เฉพาะจะเก็บพยัญชนะซ้อนเอาไว้ โดยเติมเครื่องหมายทัณฑฆาตไว้ที่ตัวท้าย เช่น เซลล์ (Cell), เจมส์ วัตต์ (James Watt)

7. คำที่ตัวสะกดของพยางค์หน้าออกเสียงเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ตัวต่อไปด้วย ให้ใช้หลักเกณฑ์ดังนี้

• • 7.1 ถ้าสระของพยางค์หน้าเป็นเสียงสระอะ เมื่อทับศัพท์ต้องใช้รูปไม้หันอากาศ ให้ซ้อนพยัญชนะตัวสะกดของพยางค์หน้าเข้าอีกตัวหนึ่ง เพื่อเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ต่อไป เช่น คัปเปิล (Couple), ดับเบิล (Double)
  • 7.2 ถ้าสระของพยางค์หน้าเป็นเสียงสระอื่นที่ไม่ใช่สระอะ ให้ทับศัพท์ตามรูปพยัญชนะภาษาอังกฤษ โดยไม่ต้องซ้อนพยัญชนะ เช่น แคลิฟอร์เนีย (Califonia), เจเนอรัล (General)
  • 7.3 ถ้าเป็นคำที่เกิดจากการเติมปัจจัย เช่น -er, -ing, -ic, -y และการทับศัพท์ตามรูปพยัญชนะภาษาอังกฤษดังข้อ 7.2 อาจทำให้การออกเสียงต่างจากภาษาเดิมมาก จึงให้ซ้อนพยัญชนะตัวสะกดของพยางค์ต้นอีกหนึ่ง เพื่อให้เห็นใกล้เคียงกับภาษาเดิมมากขึ้น เช่น สเวตเตอร์ (Sweater), บุกกิง (Booking)

8. คำประสมที่มีเครื่องหมายยัติภังค์ (Hyphen) ให้ทับศัพท์โดยเขียนติดต่อกันไป เช่น ครอสสติตช์ (cross-stitch) 

ยกเว้นในกรณีที่เป็นศัพท์วิชาการหรือคำศัพท์เฉพาะ เช่น โคบอลต์-60 (Cobalt-60), แมกกรอว์-ฮิลล์ (McGraw-Hill) เป็นต้น

9. คำประสมซึ่งในภาษาอังกฤษเขียนแยกกัน เมื่อทับศัพท์ให้เขียนติดกันไป ไม่ต้องแยกคำตามภาษาเดิม เช่น แคลเซียมคาร์บอเนต (Calcium Carbonate), นิวกินี (New Guinea)

10. คำคุณศัพท์ที่มาจากคำนาม ซึ่งมีปัญหาว่าจะทับศัพท์ในรูปคำนามหรือคุณศัพท์นั้นให้ถือหลักเกณฑ์ ดังนี้

• • 10.1 ถ้าคำคุณศัพท์นั้นมีความหมายเหมือนคำนาม หรือมีความหมายว่า “เป็นของ” หรือ “เป็นเรื่องของ” คำนามนั้น ให้ทับศัพท์ในรูปคำนาม เช่น ประจุอิเล็กตรอน (Electronic Charge), ความยาวโฟกัส (Focal Length)
  • 10.2 ถ้าคำคุณศัพท์นั้นมีความหมายว่า “เกี่ยวข้องกับ” หรือ “เกี่ยวเนื่องจาก” คำนามนั้น ให้ทับศัพท์ในรูปคำนามโดยใช้คำประกอบ เชิง, แบบ, อย่าง, ทาง, ชนิด, ระบบ ฯลฯ ขึ้นอยู่กับความหมาย เช่น การดูดกลืนโดยอะตอม (Atomic Absorption), การแปลงผันกำลังเชิงอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Power Conversion)
  • 10.3 ในกรณีที่การทับศัพท์ในรูปคำนามตามข้อ 10.1 และข้อ 10.2 ทำให้เกิดความหมายคลาดเคลื่อนหรือกำกวม ให้ทับศัพท์ในรูปคำคุณศัพท์ เช่น กรดซัลฟิวริก (Sulpuric Acid), ระบบเมตริก (Metric System)

11. คำคุณศัพม์ที่มาจากชื่อบุคคล ให้ทับศัพท์ตามชื่อบุคคลนั้น ๆ โดยใช้คำประกอบของ แบบ, ระบบ ฯลฯ โดยอิงตามความหมาย เช่น เรขาคณิตระบบยุคลิค (Euclidean geometry), ฟังก์ชันแบบออยเลอร์  (Eulerian function)

12. คำคุณศัพท์เกี่ยวกับชนชาติต่าง ๆ ให้ทับศัพท์ในรูปคำนามเป็นชื่อประเทศ เช่น

คนสวีเดน (Swedish people),  ระบำฮังการี (Hungarian dance)

13. การวางตำแหน่งคำคุณศัพท์ในคำทับศัพท์ ให้ถือหลักเกณฑ์ดังนี้

• • 13.1 คำคุณศัพท์ที่ประกอบคำนามที่เป็นภาษาไทย หรือเป็นคำทับศัพท์ แต่มีการใช้ในภาษาไทยจนถือว่าเป็นคำไทยแล้ว ให้วางคำคุณศัพท์ไว้หลังคำนาม เช่น รังสีคอสมิก (Cosmic Ray), ตันกรอส (Gross Ton)
  • 13.2 หากทั้งคำคุณศัพท์และคำนามเป็นคำทับศัพท์ที่ยังไม่ถือว่าเป็นคำไทย ให้ทับศัพท์ทับตามศัพท์เดิม เช่น อะดรีนัลคอร์เทกซ์ (Adrenal Cortex), อาร์กติกเซอร์เคิล (Arctic Circle)
  • 13.3 หากต้องการเน้นว่าคำนามนั้นเป็นสิ่งมีชีวิตหลายชนิดและคำคุณศัพท์ที่ประกอบเป็นชนิดหนึ่งของคำนามนั้น อาจทับศัพท์โดยใช้คำประกอบ แบบ, ชนิด, ระบบ ฯลฯ มาแทรกไว้ระหว่างคำนามและคำคุณศัพท์ เช่น เมทริกซ์แบบนอร์แมล (Normal Matrix), พลาสติกชนิดเทอร์โมเซตติง (Thermoseting Plastic)

14. คำย่อ ให้เขียนชื่อตัวอักษรนั้น ๆ ลงเป็นภาษาไทย โดยไม่ต้องใส่จุดและไม่ต้องเว้นช่องไฟ เช่น บีบีซี (BBC), เอฟบีไอ (F.B.I) 

15. คำทับศัพท์ที่ผูกขึ้นจากตัวย่อ ซึ่งอ่านออกเสียงได้เสมือนคำหนึ่ง มิได้ออกเสียงเรียงตามตัวอักษร ให้เขียนตามเสียงที่ออกและไม่ต้องใส่จุด เช่น ยูซิส (USIS), อาเซียน (ASEAN)

ตัวย่อชื่อบุคคล ให้เขียนโดยใส่จุด และเว้นช่องไฟระหว่างชื่อกับนามสกุล เช่น ดี.เอ็น. สมิท (D.N. Smith), จี.เอช.ดี. โคลด์ (G.H.D. Cold)

 

20 คำทับศัพท์ที่มักเขียนผิด

 

1. ไลก์ (Like) มักเขียนผิดเป็น ไลค์

2. กราฟิก (Graphic) มักเขียนผิดเป็น กราฟฟิก/กราฟฟิค

3. อีเมล (E-mail) มักเขียนผิดเป็น อีเมลล์

4. เทคนิค (Technic) มักเขียนผิดเป็น เทคนิก/ เทกนิค

5. เกม (Game) มักเขียนผิดเป็น เกมส์

6. ฟังก์ชัน (Function) มักเขียนผิดเป็น ฟังก์ชั่น

7. อัปเดต (Update) มักเขียนผิดเป็น อัพเดท/ อัพเดต

8. พรีเซนต์ (Present) มักเขียนผิดเป็น พรีเซนท์

9. แบงก์ (Bank) มักเขียนผิดเป็น แบงค์

10. ทอปปิก (Topic) มักเขียนผิดเป็น ท็อปปิก

11. เว็บไซต์ (Website) มักเขียนผิดเป็น เวบไซต์/ เว็บไซท์

12. เฟซบุ๊ก (Facebook) มักเขียนผิดเป็น เฟสบุ๊ก/ เฟสบุ๊ค

13. ดิจิทัล (Digital) มักเขียนผิดเป็น ดิจิตอล

14. ลิงก์ (Link) มักเขียนผิดเป็น ลิ้งค์/ ลิ้งก์

15. คอมเมนต์ (Comment) มักเขียนผิดเป็น คอมเม้น/ คอมเมนท์

16. บล็อค (Blog) มักเขียนผิดเป็น บล็อก/ บลอก/ บลอค

17. สมาร์ต (Smart) มักเขียนผิดเป็น สมาร์ท

18. คอนเทนต์ (Content) มักเขียนผิดเป็น คอนเท้นต์

19. แพ็กเกจ (Package) มักเขียนผิดเป็น แพ็คเกจ

20. โพรไฟล์ (Profile) มักเขียนผิดเป็น โปรไฟล์

 

    หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ และช่วยให้น้อง ๆ เข้าใจเรื่อง “หลักเกณฑ์ การ ทับศัพท์” มากขึ้นนะ

    ส่วนใครที่กำลังมองหาที่ติวภาษาไทย หรือมีข้อสงสัยเพิ่มเติมก็มาปรึกษาพี่ TUTOR VIP ได้นะ พี่ ๆ ยินดีให้คำปรึกษาเสมอ   

     บทความต่อไป TUTOR VIP จะมาแนะนำอะไรอีกนั้น ฝากติดตามกันด้วยนะ

 

ด้วยความร่วมมือของ TUTOR-VIP X Clearnote Thailand

 

คำราชาศัพท์ คืออะไร?

    คำราชาศัพท์ คือ ศัพท์หลวง, ศัพท์ราชการ และหมายรวมถึงคำสุภาพซึ่งนำมาใช้ให้ถูกต้องตามชั้นหรือฐานะของบุคคล บุคคลผู้ที่ต้องใช้ราชาศัพท์พูดด้วยจำแนกเป็น 5 ประเภท คือ 

1. พระมหากษัตริย์ 
2. พระบรมวงศานุวงศ์ 
3. พระสงฆ์ 
4. ข้าราชการชั้นสูงหรือขุนนาง 
5. สุภาพชนทั่วไป 

    โดยในบทความนี้จะพามาดูในส่วนที่มักจะออกข้อสอบนั่นคือ การใช้คำราชาศัพท์ ระดับพระมหากษัตริย์และบรมวงศานุวงศ์ ในหมวดคำนามราชาศัพท์, คำกริยาราชาศัพท์ และคำสรรพนามราชาศัพท์

คำนามราชาศัพท์

  คำนามราชาศัพท์ คือ คำที่บัญญัติไว้เพื่อใช้กับพระมหากษัตริย์ และพระบรมวงศานุวงศ์  โดยเกิดจากการเติมคำนำหน้าคำศัพท์ ดังนี้ 

• พระบรมราช, พระบรม , พระราช, พระ จะมีเพียง ‘พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว’ พระองค์เดียวที่ใช้ได้ ทั้ง 3 คำ 
• คำว่า ‘พระราช’ และ ‘พระ’ ใช้กับสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง, สมเด็จพระนางเจ้าฯ, พระบรมราชินี, สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้ากรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี 
• สุดท้ายคือคำว่า ‘พระ’ ใช้กับ พระบรมวงศานุวงพระองค์อื่น ๆ รองลงมา เท่านั้น 
  

 

โดยมีหลักเกณฑ์การใช้ ดังนี้ 

1. ใช้คำ “พระบรม” หรือ “พระบรมราช” นำหน้าคำนามที่สำคัญ ซึ่งสมควรจะเชิดชูให้เป็นเกียรติ เช่น พระบรมราชโองการ, พระบรมราชูปถัมภ์, พระบรมมหาราชวัง, พระบรมวงศานุวงศ์
2. ใช้คำ “พระราช” นำหน้าคำนามที่ใช้เฉพาะพระมหากษัตริย์ซึ่งต้องการกล่าวไม่ให้ปนกับพระบรมวงศานุวงศ์ เช่น พระราชลัญจกร, พระราชประวัติ
3. ใช้คำ “พระ” นำหน้าคำนามทั่วไปเพื่อให้แตกต่างจากสามัญชน เช่น พระเก้าอี้, พระตำหนัก

 นอกจากนี้เราได้นำตัวอย่างคำราชาศัพท์หมวดร่างกายที่ถือว่าออกข้อสอบบ่อยมาก มาฝากกันด้วย 

คำราชาศัพท์หมวดร่างกาย

1. พระพักตร์ หมายถึง หน้า
2. พระปราง หมายถึง แก้ม
3. พระนลาฏ,ลลาฏ หมายถึง หน้าผาก
4. พระเนตร/พระจักษุ หมายถึง ดวงตา
5. พระนาสิก หมายถึง จมูก
6. พระขนง หมายถึง คิ้ว
7. พระกรรณ หมายถึง หู
8. พระศอ หมายถึง คอ
9. พระเศียร หมายถึง ศีรษะ
10. พระหนุ หมายถึง คาง
11. พระโอษฐ์ หมายถึง ปาก
12. พระทนต์ หมายถึง ฟัน
13. พระหัตถ์ หมายถึง มือ
14. พระพาหา หมายถึง แขน
15. พระองคุลี, นิ้วพระหัตถ์ หมายถึง นิ้วมือ
16. พระอังคุฐ หมายถึง นิ้วโป้ง
17. พระดัชนี หมายถึง นิ้วชี้
18. พระมัชฌิมา หมายถึง นิ้วกลาง
19. พระอนามิกา หมายถึง นิ้วนาง
20. พระกนิษฐา หมายถึง นิ้วก้อย
21. พระชานุ หมายถึง เข่า
22. พระบาท หมายถึง เท้า

คำกริยาราชาศัพท์

    คำกริยาราชาศัพท์ คือ คำราชาศัพท์ที่เป็นกริยา บางคำสามารถเป็นราชาศัพท์ได้ในตัว แต่บางคำต้องเปลี่ยนรูปด้วยการ เติมคำว่า ‘ทรง’ หรือ ‘เสด็จ’ นำหน้าคำกริยาหรือคำนามด้วย

ตัวอย่างคำกริยาราชาศัพท์

1. คำกริยาราชาศัพท์ ทรง+กริยาสามัญ เช่น ทรงเล่น, ทรงยินดี, ทรงใช้
2. คำกริยาราชาศัพท์ที่บัญญัติขึ้นเฉพาะ เช่น เสวย บรรทม สิ้นพระชนม์
3. คำกริยาราชาศัพท์ ทรง+นามสามัญ เช่น ทรงช้าง, ทรงม้า
4. คำกริยาราชาศัพท์ที่ใช้ เสด็จนำหน้า เช่น เสด็จไป, เสด็จพระราชสมภพ
5. คำกริยาราชาศัพท์ ทรง+นามราชาศัพท์ เช่น ทรงพระประชวร, ทรงพระอักษร 

หมายเหตุ: คำว่าทรงเมื่อใช้กับกริยา “มี” และ “เป็น” 

• ถ้าคำนามข้างหน้าเป็นราชาศัพท์ ไม่ต้องใช้ทรง ตัวอย่าง เป็นพระราชโอรส, มีพระบรมราชโองการ
• ถ้าคำนามข้างหลังเป็นคำสามัญ ต้องใช้ทรง ตัวอย่าง ทรงเป็นประธาน, ทรงมีทุกข์

คำสรรพนามราชาศัพท์

    คำสรรพนามราชาศัพท์ หมายถึง คำสรรพนามแทนชื่อที่ใช้สำหรับพระมหากษัตริย์, พระราชาชินี และพระบรมวงศานุวงศ์ โดยแบ่งใช้ตามลำดับชั้นตามฐานันดรศักดิ์

ยกตัวอย่างคำสรรพนามที่ใช้สำหรับพระมหากษัตริย์

• สรรพนามราชาศัพท์ บุรุษที่ 1 เช่น ข้าพระพุทธเจ้า เกล้ากระหม่อม
• สรรพนามราชาศัพท์ บุรุษที่ 2 เช่น ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ใต้ฝ่าพระบาท
• สรรพนามราชาศัพท์ บุรุษที่ 3 เช่น พระองค์ท่าน

 

    หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ และช่วยให้น้อง ๆ เข้าใจเรื่อง “คำราชาศัพท์” มากขึ้นนะ

    ส่วนใครที่กำลังมองหาที่ติวภาษาไทย หรือมีข้อสงสัยเพิ่มเติมก็มาปรึกษาพี่ TUTOR VIP ได้นะ พี่ ๆ ยินดีให้คำปรึกษาเสมอ

   บทความต่อไป TUTOR VIP จะมาแนะนำอะไรอีกนั้น ฝากติดตามกันด้วยนะ

 

ด้วยความร่วมมือของ TUTOR-VIP X Clearnote Thailand

 

คำยืม คืออะไร?

     คำยืม คือ คำที่ยืมมาจากภาษาต่างประเทศมาใช้ในภาษาของตนเอง โดยทุกภาษาล้วนมีการใช้คำยืมทั้งสิ้น 

    คาดว่าสาเหตุการยืมคำจากภาษาต่างประเทศมาใช้ มีดังนี้

1. ประเทศไทยมีอาณาเขตติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้านหลากหลายประเทศ ทำให้มีการรับคำจากประเทศเพื่อนบ้านมาใช้ เช่น ภาษาเขมร 
2. ประเทศไทยมีการติดต่อค้าขายกับนานาประเทศ จึงได้รับอิทธิพลจากภาษาต่างประเทศมาด้วย เช่น ภาษาโปรตุเกส, ภาษาจีน เป็นต้น
3. อิทธิพลจากการรับศาสนาต่าง ๆ เข้ามา ทำให้ได้นำคำศัพท์จากศาสนานั้น ๆ มาใช้ด้วย เช่น ภาษาบาลี, ภาษาสันสกฤต เป็นต้น
4. ความเจริญด้านการศึกษา เช่น ภาษาอังกฤษ, ภาษาญี่ปุ่น, ภาษาเยอรมัน เป็นต้น

คำยืมจากภาษาบาลีและสันสกฤต

    คำยืมจากภาษาบาลีและสันสกฤต มีการใช้แพร่หลายในภาษาไทยดังนี้

1. ใช้ในศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาและศาสนาพราหมณ์ฮินดู เช่น ธรรม, นิพพาน, ศาสดา, ทุกข์ เป็นต้น
2. ใช้ในการตั้งชื่อและนามสกุล เช่น ประภัสสร, วรรณพร, อานันท์ เป็นต้น
3. ใช้ในศัพท์วรรณคดี เช่น รามเกียรติ์, รามายณะ เป็นต้น
4. ใช้ในคำราชาศัพท์และศัพท์สุภาพทั่วไป เช่น พระโอษฐ์, พระบรมราโชวาท, ศีรษะ เป็นต้น
5. ใช้ในศัพท์ทางวิชาการ เช่น ประชามติ, เอกภาพ, ปัจเจก เป็นต้น

    ข้อสังเกตคำยืมจากภาษาบาลีและสันสกฤต มีดังนี้

คำภาษาบาลี	คำภาษาสันสกฤต
ไม่ใช้พยัญชนะ “ศ” และ “ษ”	ใช้พยัญชนะ “ศ” และ “ษ” เช่น ปักษา, ปักษี, ศาสนา, อักษร
ไม่ใช้ “รร” แต่นิยมใช้ “ริ” เช่น จริยา, ภริยา, กริยา	ใช้ “รร” เช่น จรรยา, ภรรยา, บรรพต, ครรภ์
นิยมใช้พยัญชนะ 2 ตัวติดกัน เช่น บุคคล, ปัญญา, วิญญาณ	ใช้คำที่พยัญชนะข้ามวรรค ไม่ติดกัน เช่น จันทรา, มนตรี, วิทยา, มัธยม
ไม่ใช้ “ฤ” “ฤๅ”	ใช้ตัว “ฤ” “ฤๅ” เช่น ฤๅษี, ฤทัย, กฤษณา, คฤหาสน์

คำยืมจากภาษาเขมร

    คำยืมจากภาษาเขมร มีการใช้แพร่หลายในภาษาไทยดังนี้

1. ใช้ในคำราชาศัพท์ เช่น เสวย, ถวาย, โปรด, เสด็จ, ดำเนิน, ประชวร, บรรทม, เพลา เป็นต้น
2. ใช้ในคำสามัญทั่วไป เช่น กระบือ, กระบาล, โตนด, จมูก, เสนียด, ถนน, จังหวัด, ตำบล เป็นต้น
3. คำเขมรที่เป็นคำโดดคล้ายกับคำไทย เช่น แข = ดวงจันทร์, เมิล = มอง, ศก = ผม เป็นต้น

ข้อสังเกตคำยืมจากภาษาเขมร มีดังนี้

1. มักเป็นคำที่สะกดด้วยพยัญชนะ “จ”, “ญ”, “ร”, “ล” เช่น เสด็จ, อำนาจ, บำเพ็ญ, จราจร, บันดาล
2. มักเป็นคำควบกล้ำ เช่น ปรับ, ขลัง, ไกร, ปรุง, ปรอง 
3. มักขึ้นต้นด้วยคำที่ใช้ บัง, บัน, บรร, บำ นำหน้า เช่น บังคับ, บังคม, บันได, บันดาล, บำบัด, บำเหน็จ
4. มักขึ้นต้นด้วยคำว่า กำ, ดำ, ตำ, จำ, ชำ, สำ, บำ, รำ เช่น
   • กำ = กำแพง, กำไร, กำจัด, กำจร, กำเนิด
   • ดำ = ดำเนิน, ดำริ, ดำรง
   • ตำ = ตำนาน, ตำรวจ, ตำบล, ตำรา, ตำหนัก
   • จำ = จำนำ, จำนอง, จำหน่าย, จำแนก
   • ชำ = ชำนิ, ชำนาญ, ชำระ, ชำร่วย, ชำรุด
   • สำ = สำราญ, สำรวย, สำเริง, สำเนา, สำเภา
   • บำ = บำเรอ, บำนาญ, บำเหน็จ, บำรุง
   • รำ = รำคาญ, รำไร
5. มักเป็นคำที่ใช้อักษรนำ เช่น สนุก, สนาน, สมัคร, สมาน, เฉลียว
6. มักใช้เป็นคำราชาศัพท์ เช่น ผนวช, เสด็จ, บรรทม, สรวล, โปรด
7. เป็นคำแผลง เช่น ครบ > คำรบ, ขดาน > กระดาน, รำ > ระบำ, ตรวจ > ตำรวจ

 

    หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ และช่วยให้น้อง ๆ เข้าใจเรื่อง “คำไทยที่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤตและภาษาเขมร” มากขึ้นนะ

    ส่วนใครที่กำลังมองหาที่ติวภาษาไทย หรือมีข้อสงสัยเพิ่มเติมก็มาปรึกษาพี่ TUTOR VIP ได้นะ พี่ ๆ ยินดีให้คำปรึกษาเสมอ

   บทความต่อไป TUTOR VIP จะมาแนะนำอะไรอีกนั้น ฝากติดตามกันด้วยนะ

 

ด้วยความร่วมมือของ TUTOR-VIP X Clearnote Thailand

 

เลือกอ่านเนื้อหาที่ต้องการ

• อักษรสามหมู่ หรือไตรยางศ์คืออะไร?
• อักษรสูง คืออะไร?
• อักษรกลาง คืออะไร?
• อักษรต่ำ คืออะไร?
• การผันวรรณยุกต์ คืออะไร?
• การผันวรรณยุกต์ในอักษรสูงกลางต่ำ

อักษรสามหมู่ หรือไตรยางศ์คืออะไร?

   “อักษรสามหมู่” หรือ “ไตรยางศ์” คือ การแบ่งพยัญชนะไทยออกตามระดับเสียงการผันวรรณยุกต์ของพยัญชนะแต่ละตัว โดยแบ่งเป็น 3 หมู่ ได้แก่ 

1. อักษรสูง มี 11 ตัว คือ ข, ฃ, ฉ, ฐ, ถ, ผ, ฝ, ศ, ส, ษ, ห
2. อักษรกลาง มี 9 ตัว คือ ก, จ, ฎ, ฏ, ด, ต, บ, ป, อ
3. อักษรต่ำ มี 24 ตัว คือ  ค,  ต,   ฆ,  ง,  ช,  ซ,  ฌ,  ญ, 

                                 ฑ,  ฒ,  ณ,  ท,  ธ,  น,  พ,  ฟ, 

                                 ภ,  ม,   ย,   ร,  ล,  ว,  ฬ,  ฮ

        อักษรสูง อักษรกลาง และอักษรต่ำมีความแตกต่างกันอย่างไรบ้าง ตามไปดูหน้าต่อไปกันเลย

 

อักษรสูง คืออะไร?

    อักษรสูง คือ พยัญชนะกลุ่มหนึ่งที่มีรูปปกติเป็นเสียงสูงทั้งหมด อักษรสูงมีทั้งหมด 11 ตัว ได้แก่ ข, ฃ, ฉ, ฐ, ถ, ผ, ฝ, ศ, ส, ษ และ ห

    เคล็ดในการท่องจำอักษรสูงให้แม่น คือ ผีเศรษฐีฝากถุงข้าวสารให้ฉัน  ถอดพยัญชนะต้นแต่ละพยางค์ได้เป็น ผ, ศ, ฐ, ฝ, ถ, ข, ส, ห, ฉ (แล้วเพิ่ม ฃ, ษ)

    โดยอักษรสูงสามารถผันวรรณยุกต์ได้ 3 เสียง คือ เอก, โท และจัตวา ในกรณีที่เป็นคำเป็น และผันวรรณยุกต์ได้ 2 เสียง คือ เอก และ โท ในกรณีที่เป็นคำตาย

 

คำเป็น คำตาย 

• คำเป็น คือ คำที่ประสมกับตัวสะกด แม่ กง, กน, กม, เกย และเกอว หรือคำที่ประสมกับสระเสียงยาวในแม่ ก กา หรือประสมกับสระ อำ, ไอ, ใอ, เอา เช่น แม่ค้า, ผัดฉ่า, เสี่ยงทาย, ขาไก่ เป็นต้น
• คำตาย คือ คำที่ประสมกับตัวสะกด แม่ กก, กด, กบ หรือประสมกับสระเสียงสั้นในแม่ ก กา (ไม่นับสระ อำ, ไอ, ใอ, เอา) เช่น ริบหรี่, นะคะ, ของฝาก, เฉียบขาด เป็นต้น

 

อักษรกลาง คืออะไร?

    อักษรกลาง คือ พยัญชนะกลุ่มหนึ่งที่มีเสียงอยู่ในระดับกลาง อักษรกลางมีทั้งหมด 9 ตัว ได้แก่ ก, จ, ฎ, ฏ, ด, ต, บ, ป และ อ

    เคล็ดในการท่องจำอักษรกลางให้แม่น คือ ไก่ จิก เด็ก ตาย เด็ก ตาย บน ปาก โอ่ง   

    โดยอักษรกลางมีพื้นเสียงเป็นเสียงสามัญสามารถผันวรรณยุกต์ได้ 5 เสียง คือ สามัญ, เอก, โท, ตรี และจัตวา เช่น กา, ก่า, ก้า, ก๊า, ก๋า เป็นต้น

 

อักษรต่ำ คืออะไร?

    อักษรต่ำ คือ พยัญชนะกลุ่มหนึ่งที่มีเสียงต่ำทั้งหมด อักษรต่ำมีทั้งหมด 24 ตัว ได้แก่ 

                                ค,  ฅ,   ฆ,  ง,  ช,  ซ,  ฌ,  ญ, 

                     ฑ,  ฒ,  ณ,  ท,  ธ,  น,  พ,  ฟ, 

                                ภ,  ม,   ย,   ร,  ล,  ว,  ฬ,  ฮ 

    โดยได้มีการแบ่งอักษรต่ำย่อยมาอีก 2 ประเภท คือ 

1. อักษรต่ำเดี่ยว อักษรต่ำที่ไม่มีเสียงคู่กับอักษรสูง มี 10 ตัว ได้แก่ ง,  ญ,  น,  ร,  ย,  ณ,  ว,  ม,  ฬ และ ล

มีเคล็ดลับในการจำคือ งูใหญ่นอนรออยู่ ณ วัดโมฬีโลก

 

2. อักษรต่ำคู่ คือ อักษรต่ำที่มีเสียงคู่กับอักษรสูง  มี 14 ตัว ได้แก่ ช, ค, ภ, ซ, พ,  ท, ธ,  ฮ, ฟ, ฅ, ฆ, ฌ, ฑ และ ฒ

มีเคล็ดลับในการจำคือ โชคภูโซ พุทโธ ไฮไฟ  ถอดพยัญชนะต้นแต่ละพยางค์ได้เป็น  ช, ค, ภ, ซ, พ,  ท, ธ,  ฮ, ฟ (แล้วเพิ่ม ฅ, ฆ, ฌ, ฑ, ฒ)

 

 

    โดยอักษรต่ำสามารถผันวรรณยุกต์ได้ 3 เสียง คือ สามัญ, โท, และตรี ในกรณีที่เป็นคำเป็น และผันวรรณยุกต์ได้ 2 เสียง คือ โท และ ตรี ในกรณีที่เป็นคำตาย

การผันวรรณยุกต์ คืออะไร?

    การผันวรรณยุกต์ คือ การเปลี่ยนเสียงวรรณยุกต์ของพยางค์ที่ประกอบด้วยพยัญชนะต้นกับสระ หรือพยัญชนะต้นกับสระและตัวสะกดใส่รูปวรรณยุกต์ต่างกันตามที่ปรากฏเป็นพยางค์ในภาษาไทย โดยวรรณยุกต์จะทำหน้าที่ช่วยให้พยัญชนะและสระที่ประสมกันเกิดเสียงสูงต่ำทำให้เกิดคำต่าง ๆ มากขึ้น 

    ในการผันเสียงวรรณยุกต์เพื่อแยกความหมายคำ น้อง ๆ จำเป็นต้องมีความรู้พื้นฐานเรื่องอักษรสามหมู่ และเรื่องคำเป็น คำตาย มาบ้าง

    วรรณยุกต์จะมีทั้งหมด 5 เสียง และ 4 รูป ได้แก่ เสียงสามัญ (ไม่มีรูป), เสียงเอก (่), เสียงโท (้), เสียงตรี (๊) และเสียงจัตวา (๋)

 

การผันวรรณยุกต์ในอักษรสูงกลางต่ำ

 

การผันวรรณยุกต์อักษรสูง สามารถผันวรรณยุกต์ได้ 3 เสียง คือ เอก, โท และจัตวา ในกรณีที่เป็นคำเป็น

และผันวรรณยุกต์ได้ 2 เสียง คือ เอก และ โท ในกรณีที่เป็นคำตาย

 

 

การผันวรรณยุกต์อักษรกลาง สามารถผันวรรณยุกต์ได้ 5 เสียง คือ สามัญ, เอก, โท, ตรี และจัตวา เช่น กา, ก่า, ก้า, ก๊า, ก๋า เป็นต้น

 

 

การผันวรรณยุกต์อักษรต่ำ สามารถผันวรรณยุกต์ได้ 3 เสียง คือ สามัญ, โท, และตรี ในกรณีที่เป็นคำเป็น

และผันวรรณยุกต์ได้ 2 เสียง คือ โท และ ตรี ในกรณีที่เป็นคำตาย

 

      เป็นอย่างไรกันบ้างเอ่ย อาจดูเป็นเรื่องที่ซับซ้อน แต่ถ้าค่อย ๆ อ่านทำความเข้าใจ พี่เชื่อว่าน้อง ๆ จะต้องจำได้แม่นอย่างแน่นอน 

    สำหรับน้อง ๆ คนไหนที่กำลังมองหาที่เรียนพิเศษ หรือมีข้อสงสัยเพิ่มเติมก็มาปรึกษาพี่ TUTOR VIP ได้นะ พี่ ๆ ยินดีให้คำปรึกษาเสมอ

บทความต่อไป TUTOR VIP จะมีสาระอะไรมาฝากอีกนั้น ฝากติดตามกันด้วยนะ

 

ด้วยความร่วมมือของ TUTOR-VIP X Clearnote Thailand

 

เลือกอ่านเนื้อหาที่ต้องการ

• มาตราตัวสะกดคืออะไร?
• ประเภทของมาตราตัวสะกด
• อักษรนำคืออะไร?
• คำควบกล้ำคืออะไร?

มาตราตัวสะกดคืออะไร?

     มาตราตัวสะกด คือ หลักเกณฑ์ที่วางไว้เพื่อกำหนดเสียงอ่านของพยัญชนะที่อยู่หลังคำหรือพยางค์ การเรียนรู้มาตราตัวสะกดจะทำให้น้อง ๆ เขียนและอ่านคำได้อย่างถูกต้อง 

     มาตราตัวสะกดมีทั้งหมด 8 มาตรา ได้แก่ แม่กก, แม่กง, แม่กด, แม่กน, แม่กบ, แม่กม, แม่เกย และแม่เกอว โดยสามารถแบ่งได้เป็นมาตราตัวสะกดตรงมาตรา และมาตราตัวสะกดไม่ตรงตามมาตรา

ประเภทของมาตราตัวสะกด

• มาตราตัวสะกดตรงมาตรา

    มาตราตัวสะกดตรงมาตราหรือตรงแม่ คือ มาตราที่มีพยัญชนะเพียงตัวเดียวเป็นตัวสะกด โดยมีอยู่ 4 มีมาตรา ได้แก่ แม่กง แม่กม แม่เกย และแม่เกอว 

• • แม่กง ใช้ ง สะกด เช่น หาง, ปลิง, สอง, งง, แรง เป็นต้น
  • แม่กม ใช้ ม สะกด เช่น ลม, แต้ม, โสม, มุม, งอม, สนาม เป็นต้น
  • แม่เกย ใช้ ย สะกด เช่น สาย, ลอย, โปรย, เฉย, ปุ๋ย เป็นต้น
  • แม่เกอว ใช้ ว สะกด เช่น แห้ว, กาว, เปรี้ยว, เปลว เป็นต้น

 

• มาตราตัวสะกดไม่ตรงตามมาตรา

    มาตราตัวสะกดไม่ตรงตามมาตราหรือไม่ตรงแม่ คือ มาตราที่มีพยัญชนะหลายตัวเป็นตัวสะกด ซึ่งต่างก็ออกเสียงเหมือนตัวสะกดเดียวกัน โดยมีอยู่ 4 มาตรา ได้แก่ แม่กก แม่กด แม่กน และแม่กบ

• • แม่กก มีตัวสะกด ก, ข, ค, ฆ
    • ตัวอย่างคำแม่กก ตรงมาตรา เช่น กก, ตก, บก เป็นต้น
    • ตัวอย่างคำแม่กก ไม่ตรงมาตรา เช่น เลข, สุนัข, มุข, โรค, เทคนิค  เป็นต้น
  • แม่กด มีตัวสะกด จ, ช, ซ, ฎ, ฏ, ฐ, ฑ, ฒ, ด, ต, ถ, ท, ธ, ศ, ษ, ส
    • ตัวอย่างคำแม่กด ตรงมาตรา เช่น จด, ลด, โดด, พลาด, ขาด, หาด เป็นต้น
    • ตัวอย่างคำแม่กด ไม่ตรงมาตรา เช่น กิจ, ตรวจ, ตำรวจ, บวช เป็นต้น
  • แม่กน มีตัวสะกด ญ, ณ, น, ร, ล, ฬ
    • ตัวอย่างคำแม่กน ตรงมาตรา เช่น ขน, บน, ถนน, ปฏิทิน เป็นต้น
    • ตัวอย่างคำแม่กน ไม่ตรงมาตรา เช่น  โบราณ, ทมิฬ, กาฬโรค เป็นต้น
  • แม่กบ มีตัวสะกด บ, ป, พ, ฟ, ภ
    • ตัวอย่างคำแม่กบ ตรงมาตรา เช่น ชอบ, ตะเกียบ, เรียบ, รอบคอบ, กลับ, ทะเลสาบ เป็นต้น
    • ตัวอย่างคำแม่กบ ไม่ตรงมาตรา เช่น ชีพ, ภาพ, อพยพ, เคารพ, ลาภ, โลภ เป็นต้น

 

• มาตราตัวสะกดอื่น ๆ

    นอกจากนี้ยังมี มาตรา ก กา หรือแม่ ก กา 

    มาตรา ก กา คือ คำหรือพยางค์ที่มีพยัญชนะต้นประสมกับสระโดยไม่มีตัวสะกด เช่น รู, หมู, วัว, ตัว, มือ, ถือ, ปลา เป็นต้น

อักษรนำคืออะไร?

    อักษรนำ คือ คำที่มีพยัญชนะต้นสองตัวอยู่ในสระและตัวสะกดเดียวกัน โดยอักษรนำบางคำก็ออกเสียงเฉพาะพยัญชนะต้นตัวที่สองเพียงตัวเดียวเป็นหนึ่งพยางค์ เช่น หนู, หมาก, อยู่, อยาก เป็นต้น บางคำก็ออกเสียงพยัญชนะต้นทั้งสองตัว เป็น 2 พยางค์ ซึ่งอาจออกเสียงได้หลัก ๆ ดังนี้

 

1. อักษรนำ 2 พยางค์ ออกเสียง 2 พยางค์ พยางค์หน้าเป็น “อะ” ครึ่งเสียง พยางค์หลังออกเสียง “ห นำ” เช่น ตลาด อ่านว่า ตะ-หลาด เป็นต้น
2. อักษรนำ 1 พยางค์ อ่านออกเสียงเป็นพยางค์เดียวโดยไม่ออกเสียงพยัญชนะตัวหน้า นิยมเรียกกันว่า “ห นำ” และ “อ นำ” เช่น หมอ, อย่า, หนา, อยู่ เป็นต้น

 

อักษรนำมีอะไรบ้าง

1. มีตัว “ห” ปรากฏในคำ หรือ ห นำต่ำเดี่ยว

    คำที่มี ห นำ พยัญชนะตัวหลังเป็น ง, ญ, น, ม, ย, ร, ล, ว ให้ออกเสียงพยางค์เดียว ใช้เสียงวรรณยุกต์ตามตัว ห

2. ไม่มีตัว “ห” ปรากฏในคำ หรือคำที่มีอักษรสูงหรือกลางนำต่ำเดี่ยว

    คำที่พยัญชนะตัวหน้าเป็นอักษรสูงหรืออักษรกลาง และมีพยัญชนะตัวหลังเป็น ง, ญ, น, ม, ย, ร, ล, ว ให้ออกเสียงเป็นอักษรนำ 2 พยางค์ โดยพยางค์หน้าออกเสียง อะ ครึ่งเสียง เช่น ขยะ อ่านว่า ขะ-หยะ

3. คำที่มี อ นำ ย

    คำที่มี อ นำ ย มีอยู่ 4 คำ ได้แก่ อย่า, อยู่, อย่าง, อยาก

 

ข้อสังเกตเพิ่มเติมเกี่ยวกับอักษรนำ

1. อักษรนำมีความแตกต่างจากอักษรควบแท้    คำควบกล้ำแท้จะออกเสียงกล้ำกันสนิทเป็นหนึ่งพยางค์ และอักษรควบจะเป็น ร, ล หรือ ว เท่านั้น เช่น สลาย อ่านว่า สะ-หลาย (อักษรนำ)
2. อักษรนำมีความแตกต่างจากอักษรควบไม่แท้ คำควบกล้ำไม่แท้จะออกเสียงเฉพาะพยัญชนะตัวแรกหรือออกเสียงเป็นอย่างอื่น เช่น จริง อ่านว่า จิง (อักษรควบไม่แท้ ออกเสียงเฉพาะพยัญชนะตัวแรก)

คำควบกล้ำคืออะไร?

    คำควบกล้ำ คือ พยัญชนะสองตัวที่เขียนเรียงกันและใช้สระเดียวกัน อยู่ในตำแหน่งต้นพยางค์ เมื่ออ่านออกเสียงจะต้องอ่านควบเป็นพยางค์เดียวกัน โดยเสียงวรรณยุกต์จะผันตามเสียงพยัญชนะตัวหน้า เช่น กล้า (อักษรควบคือ กล-), ปลอดโปร่ง (อักษรควบคือ ปล- และ ปร-) เป็นต้น

    คำควบกล้ำ แบ่งออกเป็น 2 ชนิด ได้แก่ คำควบกล้ำแท้ หรือคำควบแท้ และคำควบกล้ำไม่แท้ หรือคำควบไม่แท้ ซึ่งแต่ละชนิดก็จะมีข้อสังเกตเกี่ยวกับการใช้คำและการออกเสียง ดังนี้

1. คำควบกล้ำแท้ หรือคำควบแท้

    ข้อสังเกตง่ายๆ เพื่อพิจารณาว่าคำใดในภาษาไทยเป็นคำควบกล้ำแท้ ให้ดูว่าพยัญชนะ ร, ล, ว ควบกับพยัญชนะต้นตัวหน้า และประสมสระตัวเดียวกันหรือไม่ โดยเมื่ออ่านออกเสียง ก็จะต้องออกเสียงพยัญชนะทั้งสองตัวควบพร้อมกัน ดังนี้

• คำควบแท้ที่พยัญชนะต้นควบกับ ร : เช่น กราบ, เกรง, ขรุขระ, ครัว, ครอบครัว, เคร่งครัด เป็นต้น
• คำควบแท้ที่พยัญชนะต้นควบกับ ล : ยกตัวอย่างเช่น  โคลงเคลง, เพลิดเพลิน, เพลิง, ปลวก, แปลก เป็นต้น
• คำควบแท้ที่พยัญชนะต้นควบกับ ว : ยกตัวอย่างเช่น กวาด, กว้างขวาง, ขวาน, ขวัญ, ไขว่คว้า เป็นต้น

 

2. คำควบกล้ำไม่แท้ หรือคำควบไม่แท้

    ให้สังเกต พยัญชนะ ร ที่เมื่อควบกับพยัญชนะตัวหน้า และประสมสระตัวเดียวกัน แต่เวลาอ่านจะไม่ออกเสียง พยัญชนะ ร โดยจะอ่านเป็นเสียงอื่นแทน ดังนี้

• คำควบไม่แท้ที่มี ซ, ศ, ส, เป็นพยัญชนะตัวหน้า ร : ให้อ่านออกเสียงเฉพาะพยัญชนะตัวหน้าเท่านั้น เช่น จริง (อ่านว่า จิง)
• คำควบไม่แท้ที่มี ท เป็นพยัญชนะตัวหน้า ร : ให้อ่านออกเสียง ทร เป็นเสียง ซ แทน เช่น ทรง (อ่านว่า ซง), ทราย (อ่านว่า ซาย)

 

    พี่ ๆ หวังว่า น้อง ๆ จะได้ประโยชน์จากบทความนี้ และสามารถนำความรู้ไปใช้ในการสอบ และในชีวิตประจำวันให้ถูกต้องตามหลักภาษาไทยเพื่ออนุรักษ์ภาษาไทยของเราเอาไว้ด้วยนะ

    สำหรับน้อง ๆ คนไหนที่กำลังมองหาที่เรียนพิเศษ หรือมีข้อสงสัยเพิ่มเติมก็มาปรึกษาพี่ TUTOR VIP ได้นะ พี่ ๆ ยินดีให้คำปรึกษาเสมอ

บทความต่อไป TUTOR VIP จะมีสาระอะไรมาฝากอีกนั้น ฝากติดตามกันด้วยนะ

 

ด้วยความร่วมมือของ TUTOR-VIP X Clearnote Thailand