ประวัติส่วนพระองค์

    พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรี พระองค์ทรงพระนามเดิมว่า “สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์” เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 4 ใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) และ สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี ประสูติเมื่อวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2396 ณ พระบรมมหาราชวัง กรุงเทพมหานคร 

    ในรัชสมัยของพระราชบิดา พระองค์ทรงได้รับการศึกษาตามแบบอย่างกษัตริย์ไทยในสมัยนั้น ทั้งในด้านพระพุทธศาสนาและวิชาการสมัยใหม่ อีกทั้งยังทรงศึกษาภาษาต่างประเทศ และมีพระปรีชาสามารถโดดเด่นด้านการบริหารราชการแผ่นดินตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ 

    เมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. 2411 พระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ ทรงได้รับการสถาปนาเป็นพระมหากษัตริย์ในพระปรมาภิไธย “พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว” ขณะมีพระชนมายุเพียง 15 พรรษา ด้วยเหตุที่ทรงพระเยาว์ จึงโปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแผ่นดินว่าราชการแทนพระองค์ในระยะต้นรัชกาล 

    ต่อมาเมื่อพระชนมายุครบ 20 พรรษา ในปี พุทธศักราช 2416 พระองค์จึงเสด็จออกว่าราชการแผ่นดินโดยสมบูรณ์ และทรงเริ่มปฏิรูปประเทศอย่างเป็นระบบ ทั้งด้านการบริหารราชการ การศึกษา เศรษฐกิจ และการทหาร เพื่อนำสยามประเทศให้ทันต่อกระแสโลกาภิวัตน์และการคุกคามจากลัทธิล่าอาณานิคมของชาติตะวันตกในยุคนั้น 

    พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระมเหสีและเจ้าจอมหลายพระองค์ มีพระราชโอรสและพระราชธิดาจำนวนมาก พระราชโอรสพระองค์สำคัญ คือ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ ซึ่งต่อมาเสด็จขึ้นครองราชย์เป็น พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) 

    ตลอดระยะเวลาที่ทรงครองราชสมบัติยาวนานถึง 42 ปี พระองค์ได้ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจอันสำคัญนานัปการที่ก่อให้เกิดความเจริญแก่ประเทศชาติ ทั้งในด้านการเลิกทาส การวางรากฐานระบบราชการสมัยใหม่ การสร้างสาธารณูปโภค ตลอดจนการดำเนินพระราชไมตรีกับนานาอารยประเทศ 

    พระองค์เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม พุทธศักราช 2453 ด้วยพระโรคพระวักกะ (ไตวาย) ขณะมีพระชนมายุ 57 พรรษา พระองค์ได้รับการถวายพระราชสมัญญานามในภายหลังว่า “สมเด็จพระปิยมหาราช” อันมีความหมายว่า “พระมหากษัตริย์ผู้เป็นที่รักยิ่งของปวงชน”

 

พระราชกรณียกิจสำคัญ

 

1. การเลิกทาส

    พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงริเริ่มการเลิกทาสด้วยวิธีการอย่างค่อยเป็นค่อยไป เพื่อหลีกเลี่ยงความปั่นป่วนในสังคมและเศรษฐกิจ โดยมีจุดเริ่มต้นในปี พ.ศ. 2417 ด้วยการประกาศ “พระราชบัญญัติพิกัดอัตราไถ่ตัวไถ่ลูกไท” ซึ่งกำหนดหลักเกณฑ์การไถ่ตัวทาสและลูกทาสอย่างเป็นระบบ

    ภายหลังทรงออกระเบียบเพิ่มเติมในปี พุทธศักราช 2448 เพื่อยกเลิกระบบทาสโดยสมบูรณ์ ส่งผลให้ประชาชนชาวสยามได้รับเสรีภาพอย่างแท้จริง ถือเป็นพระราชกรณียกิจสำคัญที่สร้างหลักฐานอันยั่งยืนให้แก่ หลักมนุษยนิยมและสิทธิมนุษยชนในสังคมไทย จวบจนปัจจุบัน

2. การปฏิรูประบบราชการ

    พระองค์ทรงปฏิรูประบบราชการสยามจากระบบจตุสดมภ์แบบโบราณ สู่ระบบราชการสมัยใหม่ โดยทรง จัดตั้งกระทรวงทบวงกรมขึ้นใหม่จำนวน 12 กระทรวง เพื่อแยกบทบาทหน้าที่ให้ชัดเจนและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น 

    นอกจากนี้ ทรงสถาปนาระบบการบริหารราชการส่วนภูมิภาคในรูปแบบใหม่ คือ “เทศาภิบาล” เพื่อกระจายอำนาจจากส่วนกลางไปสู่หัวเมืองต่าง ๆ ทำให้การปกครองมีเอกภาพและมีประสิทธิภาพมากขึ้น ลดปัญหาการแยกตัวของท้องถิ่นในระยะยาว

3. การพัฒนาด้านการศึกษา

    พระองค์ทรงส่งเสริมการศึกษาของชาติอย่างกว้างขวาง โดยทรงจัดตั้ง โรงเรียนหลวงและโรงเรียนสำหรับข้าราชการ เพื่อยกระดับความรู้ของประชาชนและข้าราชการ 

    นอกจากนี้ยังทรงส่งเสริมให้ราษฎรและเจ้านายศึกษาต่อต่างประเทศ และนำแบบอย่างการศึกษาตะวันตกเข้ามาปรับใช้กับระบบการศึกษาไทย ทั้งนี้เพื่อเสริมสร้างกำลังคนคุณภาพสำหรับการพัฒนาชาติในอนาคต

4. การสร้างสาธารณูปโภค

    ในด้านโครงสร้างพื้นฐาน พระองค์ทรงเป็นผู้ริเริ่มการพัฒนาสาธารณูปโภคสมัยใหม่หลายประการ เช่น 

• การสร้างทางรถไฟสายแรกของประเทศ คือสายกรุงเทพฯ – อยุธยา (พ.ศ. 2436) และต่อมา สายกรุงเทพฯ – นครราชสีมา (พ.ศ. 2443) 
• การก่อสร้างถนนสายสำคัญในพระนครและหัวเมือง 
• การนำ ไฟฟ้า น้ำประปา ไปรษณีย์ โทรเลข และโทรศัพท์ มาใช้ในราชอาณาจักร 

    พระราชกรณียกิจเหล่านี้นับเป็นจุดเริ่มต้นของ ความทันสมัยด้านสาธารณูปโภคและโครงสร้างพื้นฐาน ของสยามสู่ความเจริญแบบตะวันตก

5. การปกป้องเอกราชและอธิปไตย

    ในยุคที่ลัทธิล่าอาณานิคมของชาติตะวันตกแผ่ขยายเข้ามาในภูมิภาค พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงใช้นโยบายการทูตอย่างชาญฉลาด ทั้งในการเจรจาและแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ทางการเมือง โดยยอมสละดินแดนบางส่วนในดินแดนลาว เขมร และมลายู ให้แก่อังกฤษและฝรั่งเศส เพื่อรักษาเอกราชและอธิปไตยของสยามไว้ 

    แม้การสูญเสียดินแดนจะเป็นที่เศร้าสลดในประวัติศาสตร์ แต่ถือเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการรักษาอิสรภาพของสยามในยุคอาณานิคม

6. การส่งเสริมพระพุทธศาสนาและศาสนาอื่น ๆ

    พระองค์ทรงเป็นองค์อุปถัมภกพระพุทธศาสนา ทรงสั่งให้มี การชำระและตีพิมพ์พระไตรปิฎกภาษาบาลีฉบับอักษรไทยเป็นครั้งแรก เพื่อเผยแพร่และอนุรักษ์พระธรรมคำสอนให้แพร่หลายแก่สาธารณชน 

    นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงดำรงพระราชนโยบายเป็นกลางต่อศาสนาอื่น ๆ ที่เข้ามาเผยแผ่ในสยาม เช่น ศาสนาคริสต์ อิสลาม และศาสนาอื่น ๆ โดยคำนึงถึงความสงบสุขของประชาชนและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

 

การได้รับสมัญญา “พระปิยมหาราช”

    พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ผู้ทรงมี พระราชจริยวัตรอ่อนน้อม สุภาพเรียบง่าย และทรงใกล้ชิดกับราษฎร ทรงพระเมตตาในการเยียวยาทุกข์สุขของประชาชนอย่างแท้จริง ทั้งในด้านพระราชดำริ พระราชกรณียกิจ และการเสด็จเยี่ยมเยียนราษฎรด้วยพระองค์เอง

 

    ในรัชสมัยของพระองค์ ได้ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ ก่อตั้งโรงพยาบาล, โรงเรียนสงเคราะห์ราษฎร และสนับสนุนการศึกษาสาธารณสุขและสาธารณูปการ เพื่อยกระดับความเป็นอยู่ของประชาชนให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนทรงส่งเสริมการเลิกทาสเพื่อปลดเปลื้องความทุกข์ยากของผู้ด้อยโอกาสในสังคม

 

    ด้วยพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ประชาชนจึงซาบซึ้งในพระเมตตาและเทิดทูนพระองค์ตลอดพระชนม์ชีพและภายหลังสวรรคต โดยในเวลาต่อมา พระองค์จึงได้รับการถวาย    พระราชสมัญญานามว่า “สมเด็จพระปิยมหาราช” อันมีความหมายว่า  “พระมหากษัตริย์ผู้เป็นที่รักยิ่งของปวงชน”

    พระสมัญญานี้ได้รับการสถาปนาและประกาศใช้อย่างเป็นทางการในสมัยรัชกาลที่ 6 เมื่อมีการกำหนดให้วันที่ 23 ตุลาคม ของทุกปี เป็น “วันปิยมหาราช” เพื่อถวายพระเกียรติคุณและรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ต่อชาติไทย

ที่มาของวันปิยมหาราช 23 ตุลาคม

    พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม พุทธศักราช 2453 ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต พระองค์ทรงเป็นที่รักยิ่งของพสกนิกรทั่วทั้งประเทศ เมื่อทรงสิ้นพระชนม์ประชาชนจึงเศร้าโศกเสียใจทั่วแผ่นดิน

 

    ต่อมาในสมัย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้กำหนดวันที่ 23 ตุลาคม ของทุกปี เป็น “วันปิยมหาราช” เพื่อ น้อมรำลึกถึงพระเกียรติคุณและพระมหากรุณาธิคุณ อันหาที่สุดมิได้ของพระองค์ที่มีต่อประเทศชาติและประชาชน

 

    วันปิยมหาราชได้รับการกำหนดให้เป็น วันหยุดราชการแห่งชาติ และในทุก ๆ ปี รัฐบาล หน่วยงานราชการ ตลอดจนประชาชนทั่วไป จะร่วมกันจัดพิธี วางพวงมาลาและถวายราชสักการะ ณ พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว บริเวณลานพระราชวังดุสิต กรุงเทพมหานคร รวมถึงมีการจัดกิจกรรม บำเพ็ญกุศลและแสดงความกตัญญูกตเวทีทั่วประเทศ เพื่อสดุดีพระเกียรติคุณของพระองค์ในฐานะ “พระปิยมหาราช” หรือ  “พระมหากษัตริย์ผู้เป็นที่รักยิ่งของปวงชน”

 

    เป็นอย่างไรกันบ้าง? หวังว่าหลังอ่านบทความนี้แล้ว น้อง ๆ จะได้เรียนรู้เกี่ยวกับประวัติและพระปรีชาสามารถของ “รัชกาลที่ 5” กันมากขึ้นนะ 

    สำหรับใครที่กำลังมองหาที่ติวตัวต่อตัว หรือมีข้อสงสัยเพิ่มเติมก็มาปรึกษาพี่ TUTOR VIP ได้นะ พี่ ๆ ยินดีให้คำปรึกษาเสมอ

   บทความต่อไป TUTOR VIP จะมาแนะนำอะไรอีกนั้น ฝากติดตามกันด้วยนะ

 

ด้วยความร่วมมือของ TUTOR-VIP X Clearnote Thailand

 

ประวัติส่วนพระองค์

    พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช หรือ รัชกาลที่ 1 พระนามเดิมของพระองค์คือ “ทองด้วง” หรือ “ด้วง” ประสูติ ณ กรุงศรีอยุธยา ในราวปี พ.ศ. 2279 ในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ พระราชบิดาคือพระอักษรสุนทร (ทองดี) ข้าราชการกรมอาลักษณ์ ส่วนพระราชมารดาคือท่านหยก (ดาวเรือง) ธิดาคนโตของคหบดีชาวจีนฮกเกี้ยน

    พระองค์เริ่มรับราชการในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช แห่งกรุงธนบุรี ได้รับแต่งตั้งเป็นพระราชวรินทร์ และได้รับการเลื่อนพระบรมราชอิสริยยศมาเรื่อย ๆ เนื่องจากได้รับความดีความชอบจากบทบาทที่ได้รับ จนมาเป็นสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก มีบทบาทสำคัญในการปราบปรามกบฏและศึกสงครามต่าง ๆ

    ภายหลังเกิดความวุ่นวายทางการเมืองในกรุงธนบุรีช่วงปลาย พ.ศ. 2324 พระองค์ได้ปราบดาภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์ เมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2325 ทรงสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ขึ้นเป็นราชธานี และเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี

การสถาปนาราชวงศ์จักรี

    ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2324 บ้านเมืองตกอยู่ในภาวะระส่ำระสาย ภายหลังการสิ้นสุดรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช อำนาจรัฐและการปกครองตกอยู่ในสภาพไร้ศูนย์กลาง ขุนนางและแม่ทัพนายกองต่างมีความเห็นร่วมกันว่า จำเป็นต้องมีผู้นำที่มีบุญบารมีและความสามารถในการรวบรวมบ้านเมืองให้เป็นปึกแผ่น

    สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก ซึ่งดำรงตำแหน่งแม่ทัพใหญ่และขุนนางผู้มีอำนาจสูงสุดในสมัยกรุงธนบุรี เป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการศึกสงคราม และได้รับความเคารพนับถือจากทั้งกองทัพและขุนนาง ได้รับการอัญเชิญจากเหล่าขุนนางและแม่ทัพให้ขึ้นครองราชสมบัติ

    ในวันที่ 6 เมษายน พุทธศักราช 2325 สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกจึงเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกแห่งราชวงศ์จักรี ทรงพระนามว่า “พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช”

    พระองค์ได้ทรงมีพระราชดำริให้ย้ายราชธานีจากกรุงธนบุรีไปยังฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ณ บริเวณเมืองบางกอกเดิม ซึ่งทรงเห็นว่าเหมาะสมในทางยุทธศาสตร์และการปกครอง ต่อมาได้มีการประกอบพระราชพิธีฝังเสาหลักเมืองเมื่อวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2325  ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของกรุงรัตนโกสินทร์และราชวงศ์จักรีที่สืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

การก่อตั้งกรุงรัตนโกสินทร์

    ภายหลังขึ้นครองราชย์ในปี พ.ศ. 2325 สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกซึ่งเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ได้ทรงพิจารณาเห็นว่า กรุงธนบุรีซึ่งตั้งอยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา มีลักษณะไม่เหมาะสมต่อการป้องกันราชธานี ทั้งในด้านพื้นที่จำกัดและความไม่สมดุลทางยุทธศาสตร์ พระองค์จึงมีพระราชดำริให้ย้ายราชธานีไปยังฝั่งตะวันออกของแม่น้ำ ซึ่งเคยเป็นที่ตั้งของเมืองบางกอกในสมัยอยุธยา

    ชัยภูมิฝั่งตะวันออกนั้นมีลักษณะโดดเด่น เพราะมีแม่น้ำเจ้าพระยาล้อมรอบเป็นคูเมืองธรรมชาติ สามารถวางผังเมืองได้เป็นระบบ และมีพื้นที่เพียงพอสำหรับการขยายพระนครในอนาคต พระองค์จึงโปรดเกล้าฯ ให้เริ่มก่อสร้างพระราชวังหลวง (พระบรมมหาราชวัง) และวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณศูนย์กลางของพระนครใหม่

    นอกจากนี้ ยังทรงโปรดให้อัญเชิญพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร (พระแก้วมรกต) ซึ่งเดิมประดิษฐานอยู่ที่วัดอรุณราชวรารามฝั่งธนบุรี มาประดิษฐาน ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เพื่อเป็นสิริมงคลและสัญลักษณ์แห่งราชอำนาจทางพระพุทธศาสนา

    เมื่อถึงวันที่ 21 เมษายน พุทธศักราช 2325 ได้มีพระราชพิธีฝังเสาหลักเมือง และประกาศสถาปนาเมืองหลวงใหม่อย่างเป็นทางการในพระนามว่า
“กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยา มหาดิลก ภพนพรัตน์ ราชธานีบุรีรมย์ อุดมราชนิเวศมหาสถาน อมรพิมาน อวตารสถิต สักกะทัตติยะวิษณุกรรมประสิทธิ์”

    กรุงรัตนโกสินทร์จึงถือกำเนิดขึ้นในฐานะราชธานีแห่งใหม่ อันเป็นศูนย์กลางของการปกครอง พระศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และอารยธรรมที่รุ่งเรืองเรื่อยมาจนปัจจุบัน

 

พระราชกรณียกิจสำคัญ

     หลังจากขึ้นครองราชย์ในปี พ.ศ. 2325 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงมีพระราชกรณียกิจในการฟื้นฟูราชอาณาจักรอย่างรอบด้าน ทั้งด้านการเมือง การปกครอง การศาสนา วัฒนธรรม และความมั่นคงของชาติ ภายใต้สภาพแวดล้อมของประเทศที่เพิ่งผ่านสงครามและความไม่สงบมาเป็นเวลานาน ดังนี้

1. การฟื้นฟูการปกครองและกฎหมาย

• ทรงฟื้นฟูระบบราชการแผ่นดินตามแบบแผนจตุสดมภ์ ได้แก่

เวียง (ฝ่ายความมั่นคง), วัง (ราชสำนัก), คลัง (เศรษฐกิจ/การเงิน) และ นา (การเกษตร)

• จัดระบบการบริหารงานโดยแต่งตั้งขุนนางให้มีหน้าที่และความรับผิดชอบที่ชัดเจน
• โปรดให้มีการ ชำระกฎหมายเก่าและตรากฎหมายใหม่ เพื่อความเป็นระเบียบแบบแผน ก่อให้เกิด “กฎหมายตราสามดวง” ซึ่งใช้เป็นหลักในการปกครองราชอาณาจักรในยุครัตนโกสินทร์ตอนต้น

2. การทหารและการป้องกันราชอาณาจักร

• ทรงเป็นผู้นำในการป้องกันแผ่นดินจากศัตรู โดยเฉพาะการรุกรานของพม่า
• สงครามสำคัญ เช่น สงครามเก้าทัพ (พ.ศ. 2328) ซึ่งทรงบัญชาการร่วมกับพระอนุชา (เจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทร – รัชกาลที่ 2 ในภายหลัง)
• ปรับปรุงระบบกองทัพ จัดระเบียบกำลังพลให้เป็นระบบ มีประสิทธิภาพในการรบ

3. การฟื้นฟูพระพุทธศาสนา

• โปรดให้จัดการสังคายนาพระไตรปิฎกขึ้นใหม่ เนื่องจากคัมภีร์บางส่วนได้ถูกทำลายไปจากสงครามตั้งแต่การล่มสลายของกรุงศรีอยุธยา
• จัดทำ พระไตรปิฎกฉบับหลวง เพื่อใช้เป็นมาตรฐานของพระพุทธศาสนา
• จัดระเบียบคณะสงฆ์ แบ่งนิกาย และควบคุมพระภิกษุให้ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย
• ส่งเสริมการศึกษาพระปริยัติธรรมในวัดหลวง

4. การบูรณะและสร้างวัดวาอาราม

• โปรดให้บูรณปฏิสังขรณ์วัดสำคัญที่ทรุดโทรมจากสงคราม เช่น วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์, วัดสระเกศ
• ทรงสร้างวัดใหม่ที่สำคัญ ได้แก่ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) ซึ่งเป็นศูนย์กลางพระราชศรัทธา, วัดสุทัศนเทพวราราม
• อัญเชิญ พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร (พระแก้วมรกต) จากกรุงธนบุรีมาประดิษฐาน ณ วัดพระแก้ว เพื่อเป็นสิริมงคลแก่พระนคร

5. การฟื้นฟูวรรณกรรมและศิลปวัฒนธรรม

• โปรดให้ ชุบชีวิตงานวรรณกรรมและนาฏศิลป์ ที่สูญหายหรือเสื่อมโทรม

ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์ในการรื้อฟื้นบทละครหลวง เช่น รามเกียรติ์, อิเหนา, ดาหลัง

• ส่งเสริม วรรณคดีแบบร้อยกรองและบทละคร ซึ่งกลายเป็นรากฐานวรรณกรรมไทยสมัยใหม่
• สนับสนุนงานศิลป์ด้านจิตรกรรม ประติมากรรม และงานสถาปัตยกรรมในพระบรมมหาราชวังและวัดหลวง

 

มรดกทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม

    พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงเป็นผู้วางรากฐานที่มั่นคงให้แก่ราชอาณาจักรในยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ทั้งในด้านการเมือง การปกครอง กฎหมาย ศาสนา และวัฒนธรรม ซึ่งกลายเป็นรากฐานของความเป็นรัฐชาติสมัยใหม่ในเวลาต่อมา พระองค์ทรงสถาปนา “กรุงเทพมหานครฯ” ขึ้นเป็นราชธานีใหม่เมื่อ พ.ศ. 2325 โดยเลือกชัยภูมิทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งมีความเหมาะสมในด้านการป้องกัน การบริหารราชการ และการขยายพระนครในอนาคต กรุงรัตนโกสินทร์จึงกลายเป็นศูนย์กลางของอำนาจ การค้า ศาสนา และวัฒนธรรมของแผ่นดิน 

    ด้านกฎหมาย พระองค์ทรงโปรดเกล้าฯ ให้มีการ ชำระและประมวลกฎหมายเก่า ที่กระจัดกระจาย เพื่อจัดระเบียบใหม่ในรูปของ “กฎหมายตราสามดวง” ซึ่งประกอบด้วยหลักกฎหมายจากกรุงศรีอยุธยา และบทบัญญัติที่เพิ่มเติมขึ้นใหม่ให้เหมาะสมกับสภาวะสมัยต้นรัตนโกสินทร์ กฎหมายชุดนี้ได้กลายเป็นพื้นฐานสำคัญของระบบกฎหมายไทยในเวลาต่อมา   

    มรดกทางวัฒนธรรมของพระองค์ยังปรากฏอย่างเด่นชัดในงานศิลปกรรม สถาปัตยกรรม วรรณกรรม และประเพณีราชสำนัก โดยเฉพาะ การสร้างวัดพระศรีรัตนศาสดาราม, การฟื้นฟูพระพุทธศาสนา, และ การรื้อฟื้นวรรณกรรมคลาสสิก เช่น รามเกียรติ์ และ อิเหนา ล้วนเป็นแบบแผนที่ถ่ายทอดต่อมายังรัชกาลหลัง ๆ พระราชกรณียกิจของพระองค์จึงไม่เพียงมีผลเฉพาะในยุคของพระองค์เท่านั้น หากแต่ยังส่งอิทธิพลต่อรากฐานของชาติไทยในด้านโครงสร้างรัฐ ศาสนา และวัฒนธรรมมาจนถึงปัจจุบัน

 

    เป็นอย่างไรกันบ้าง? หวังว่าหลังอ่านบทความนี้แล้ว น้อง ๆ จะได้เรียนรู้เกี่ยวกับประวัติและพระปรีชาสามารถของ “รัชกาลที่ 1” กันมากขึ้นนะ 

    สำหรับใครที่กำลังมองหาที่ติวตัวต่อตัว หรือมีข้อสงสัยเพิ่มเติมก็มาปรึกษาพี่ TUTOR VIP ได้นะ พี่ ๆ ยินดีให้คำปรึกษาเสมอ

   บทความต่อไป TUTOR VIP จะมาแนะนำอะไรอีกนั้น ฝากติดตามกันด้วยนะ

 

ด้วยความร่วมมือของ TUTOR-VIP X Clearnote Thailand